ऐतिहासिक वारसा: गावंडगाव
कृषी वैभव आणि सामाजिक एकतेचे प्रतीक
प्रस्तावना
अंजनगाव सुर्जी तालुक्यातील ‘गावंडगाव’ हे निसर्गाच्या कुशीत वसलेले एक टुमदार आणि प्रगतशील गाव आहे. येथील ग्रामस्थ कष्टाळू आणि उत्सवप्रिय म्हणून ओळखले जातात. विकासाची दृष्टी आणि परंपरेचा आदर यांचा सुरेख संगम या गावात पाहायला मिळतो.
इतिहास व ओळख
‘गावंडगाव’ या नावाबद्दल अनेक आख्यायिका प्रचलित आहेत. जुन्या संदर्भांनुसार, गावाची रचना ही एखाद्या ‘गढी’ सारखी होती. पूर्वीच्या काळी येथे बांधकामात निपुण असलेले कारागीर (गवंडी) वास्तव्यास असावेत किंवा गावाच्या भक्कम रचनेवरून हे नाव पडले असावे, असे मानले जाते.
💡 वैशिष्ट्य:
गावातील जुने वाडे, मंदिरे आणि विहिरी आजही गावाच्या संपन्न इतिहासाची साक्ष देतात. सुमारे ३०० वर्षांपेक्षा जास्त जुना इतिहास या गावाला लाभला आहे.
ग्रामदैवत आणि संस्कृती
गावंडगावचे ग्रामदैवत श्री हनुमान असून, हनुमान जयंतीचा उत्सव गावात मोठ्या भक्तीभावाने साजरा केला जातो. याशिवाय गावात भवानी मातेचे मंदिर आणि इतर श्रद्धास्थाने आहेत.
- अखंड हरिनाम सप्ताह: दरवर्षी गावात सप्ताहाचे आयोजन केले जाते, ज्यामध्ये सर्व ग्रामस्थ सहभागी होतात.
- सण-उत्सव: पोळा, गणेशोत्सव आणि शिवजयंती गावात मोठ्या उत्साहात साजरी करण्याची परंपरा आहे.
भौगोलिक व कृषी वैभव
अंजनगाव सुर्जी परिसर हा बागायती शेतीसाठी प्रसिद्ध आहे आणि गावंडगाव त्याला अपवाद नाही. येथील जमीन काळी कसदार असून पाण्याचे स्त्रोत मुबलक आहेत.
प्रमुख पिके:
प्रमुख पिके:
- कपाशी व सोयाबीन: ही येथील प्रमुख नगदी पिके आहेत.
- फळबागा: संत्री, केळी आणि पपईच्या बागांमुळे गावाची अर्थव्यवस्था बळकट झाली आहे.
- आधुनिक शेती: ठिबक सिंचन आणि आधुनिक तंत्रज्ञानाचा वापर करून येथील तरुण शेतकरी प्रगती करत आहेत.
विकासाची वाटचाल
ग्रामपंचायतीच्या माध्यमातून गावात अनेक विकासकामे मार्गी लागली आहेत. यामध्ये प्रामुख्याने सिमेंट काँक्रीट रस्ते, भूमिगत गटार योजना, पिण्याच्या पाण्याची सोय आणि स्मशानभूमी सुशोभिकरण यांचा समावेश होतो. गावंडगाव आता ‘डिजिटल आणि स्वच्छ गाव’ होण्याच्या दिशेने वाटचाल करत आहे.

